الشيخ السبحاني
35
عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى)
2 . پرورش فضايل اخلاقى تمايل به فضايل اخلاقى و سجاياى انسانى ، جزو سرشت ماست . به عبارت ديگر ، ميل به خوبىها و تنفر از بدىها در ما ريشهء فطرى دارد و هيچ فردى امينبودن را بد ، و خائن بودن را خوب نمىداند . در جهان كسى را نمىشناسيم كه وفاى به پيمان را ناپاكى و پيمان شكنى را پاكى و فضيلت شمارد . اديان و مذاهب با پاداشها و كيفرهاى خود ، در پرورش اين نوع روحيات عالى انسانى ، نقش مؤثرى دارند ؛ زيرا دين با برنامههاى خود ، جامعهء انسانى را به رشدونمو اين صفات سوق مىدهد ، و نويد پاداشها و تعيين كيفرهاى قطعى ، مردم را به كارهاى نيك واداشته و از كارهاى بد برحذر مىدارد . دانشمندان ، مذهب را پشتوانهء اخلاق مىدانند و اخلاق غير متكى به مذهب را غير قابل قبول تلقى مىكنند ، زيرا روشن است كه مراعات اصول اخلاقى مانند عفت ، امانت ، راستى ، درستى ، فداكارى ، دستگيرى از بينوايان و . . . در بسيارى از مواقع با يك سلسله محروميتهاى مادى همراه است ، و دليلى ندارد كه يك انسان ، بىدليل و بدون انگيزهء روحى و معنوى ، آن محروميتها را تحمل كند مگر اينكه معتقد گردد كه اين محروميتها در سراى ديگر با پاداشهايى جبران خواهد شد و يا آلودگى به اين لذتهاى زودگذر نامشروع ، كيفرهاى سختى بهدنبال خواهد داشت . 3 . ضمانت اجراى قوانين و عامل گسترش عدالت حكومت هاى بشرى كه بدون دين و ايمان مىخواهند حكومت كنند ، تنها مىتوانند از يك سلسله تعدىها و خلافكارىهاى آشكار جلوگيرى كنند ، ولى هرگز از تعدىهاى پنهانى كه از ديد دستگاههاى انتظامى آنان به دور است نمىتوانند جلوگيرى نمايند . دربارهء اين قبيل خلافها و قانون شكنىها ، جز